Wokabularz petersburski II

WokPet II

Podstawowe informacje

Typ podstawy materiałowej rękopis
Lokalizacja rękopisu
Miejsce przechowywania Sygnatura
1. Biblioteka Narodowa w Warszawie
2. Cesarska Biblioteka Publiczna w Petersburgu Lat.F.ch.XVI.12
3. Biblioteka Publiczna przy Uniwersytecie Warszawskim
4. biblioteka klasztoru oo. Benedyktynów w Sieciechowie
Tytuł katalogowy Rosarius seu Granarius alias Vocabularius
Datowanie rękopisu
1. XV p. post.
Datowanie glos
1. XV p. post.
Zakres kart/stron rękopisu 1r–182v
Ręce pisarskie tekstu podstawowego
1.
Ręce pisarskie glos
1.
Stan zachowania niezachowany

Charakterystyka zawartości

Rodzaj słownik
Tematyka varia

Wydanie

Brückner A. 1895: Z rękopisów petersburskich II: Średniowieczne słownictwo polskie, „Prace Filologiczne” V, s. 8–10.
Wersja elektroniczna: archive.org

Uwagi

Rękopis pochodził z biblioteki klasztoru Benedyktynów w Sieciechowie. Zapewne na początku XIX w. trafił do Biblioteki Publicznej przy Uniwersytecie Warszawskim. Po konfiskacie przez władze zaborcze został przewieziony do Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu (1832–1833). Podobnie jak inne zabytki językowe odzyskane na mocy traktatu ryskiego (1921 r.), rękopis umieszczono w Bibliotece Narodowej w Warszawie, ale po upadku powstania warszawskiego został spalony przez Niemców wraz z najcenniejszymi zbiorami tej biblioteki.

Zabytek najprawdopodobniej był rozariuszem, tj. przekazem polskiej redakcji słownika Vocabularius Ex quo. Wokabularz był ułożony w dwóch kolumnach, sporządzono go starannym pismem jednej ręki. W rękopisie brakowało ostatniej karty.

Początek tekstu: Ad quo vocabularii et autentici, videlicet Hugwicio, Katholicon, pueritius, Breuilogus, papiae, Brito et alii multi codici (k. 1r).

A. Brückner wybrał z WokPet II u polskie odpowiedniki 146 haseł łac. (łącznie 188 polskich wyrazów). Nie podawał numerów kart, na których znajdowały się glosy. Wydawca odnotował, że glosy wewnętrzne i marginalne pochodziły najpewniej od pisarza kodeksu. Na bocznych marginesach znajdowały się również glosy „młodszej ręki”, które w artykule badacz podawał w nawiasie lub pomijał.

W Sstp materiał z tego zabytku drukowano za wydaniem A. Brücknera, ze skrótem PF V 8–10.
W bazie Rozariusze z polskimi glosami lokalizację poszczególnych wyrazów również podajemy według stron wydania A. Brücknera.

Bibliografia

Deptuchowa E., Frodyma M. 2018: Glosowane rozariusze łacińskie jako źródło w badaniach nad średniowieczną polszczyzną, „Język Polski” XCVIII, z. 3, s. 84–96.
Jasińska K., Klapper M., Kołodziej D. 2018: Polskie glosy w przekazach XV-wiecznych rozariuszy – koncepcja opracowania materiału źródłowego, „Język Polski” XCVIII, z. 4, s. 82–93.
Jasińska K., Klapper M., Kołodziej D. 2019: Which Dictionary is Beautiful, Affluent and Concise at the Same Time? (in 15th-century Poland), w: From Glosses to Dictionaries: The Beginnings of Lexicography, ed. Ch. Benati, C. Händl, Newcastle upon Tyne, s. 147–163.
Kaliszuk J. 2016: Średniowieczne rękopisy łacińskie Biblioteki Narodowej utracone w czasie II wojny światowej, t. 2, s. 1272.
Klapper M. 2020: Wokabularze petersburskie, w: Rozariusze z polskimi glosami, pod red. nauk. E. Deptuchowej, Kraków, s. 203–230.

Jak cytować?
Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych, red. nauk. Ewa Deptuchowa, oprac. inf. Maciej Godny, https://rozariusze.ijppan.pl, stan z dnia: 16.05.2026 r.